ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 24 Eylül 2026'da Washington'da gerçekleştirecekleri zirvede, yapay zeka kaynaklı olası felaketlere karşı 'kırmızı telefon' olarak adlandırılan acil iletişim hattını kurmayı hedefliyor. Axios gazetesinin haberine göre, iki süper güç arasındaki bu doğrudan temas mekanizması, teknolojik bir kriz anında anında müdahale imkânı sağlamayı amaçlıyor.
Yapay zeka kriz hattı hangi senaryoda devreye girecek?
Bu hattın devreye gireceği senaryo, gelişmiş bir yapay zeka modelinin kritik altyapılara siber saldırı başlatması veya beklenmedik bir teknolojik felakete yol açması durumudur. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çinli yetkililere ulusal güvenliği ilgilendiren yapay zeka vakaları için bir bildirim mekanizması önererek bu adımı başlattı. Bu girişim, tarihsel olarak Küba Füze Krizi sonrasında Washington ile Moskova arasında kurulan doğrudan hat emsaliyle ilişkilendiriliyor.
Trump ve Şi'nin yapay zeka vizyonları neden farklı?
ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka kaynaklı kıyamet senaryolarını 'tamamen yalan' olarak nitelendirirken, ana hedefin Çin'i geride bırakmak olduğunu vurguladı. Trump, Pekin karşısındaki liderliği korumak için yapay zeka teknolojilerinin kısıtlanmayacağını belirtti. Buna karşın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD'nin çip kısıtlamalarını kendi gelişimlerini engelleme hamlesi olarak görüyor. Pekin yönetimi, yapay zekanın ekonomiyi dönüştürmesini desteklerken, bu gücün kendi denetimlerinden çıkmasına kesinlikle itiraz ediyor.
Geçmiştaki kriz hatları işe yaramış mıydı?
İki ülke arasında hal hazırda kriz iletişim hatları mevcut olsa da, geçmiş tecrübler bu hatların en kritik anlarda işlemediğine işaret ediyor. Çin, 2022'de Nancy Pelosi'nin Tayvan ziyareti sonrası askeri temasları askıya almış, ABD'nin Çin casus balonunu düşürmesi üzerine ise Pentagon çağrıları reddedilmişti. Benzer şekilde COVID-19 pandemisi sürecinde taraflar iş birliği yerine birbirini suçlayan bir propaganda savaşına girmişti. Bu nedenle, yapay zeka özelinde kurulacak yeni kanalın kalıcı ve işlevsel bir yapıya kavuşturulması kritik önem taşıyor.
