Aralarında eski başbakanların da bulunduğu 500’den fazla eski Avrupalı bakan, büyükelçi ve üst düzey yetkili, 5 Ekim 2026 tarihinde İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerine karşı Avrupa Birliği’nin (AB) acilen harekete geçmesini istedi. Eski üst düzey yetkililer konuya ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı. Açıklamada, İsrail hükümetinin yasa dışı E1 yerleşim projesinin ilk bölümüne ilişkin sözleşmeleri kısa süre sonra vermeyi planladığı aktarıldı. Bu projenin Batı Şeria'yı ikiye böleceği ve iki devletli çözümü imkansız hale getireceği vurgulandı.

E1 projesi ve iki devletli çözüm tehlikesi ne anlama geliyor? Eski Avrupalı yetkililerin açıklamasına göre, E1 yerleşim projesi İsrail-Filistin ihtilafını çözebilecek tek olası sonuç olan iki devletli çözümü imkansız hale getirecek. Yeni toprak ilhakının vahim sonuçlarına rağmen Avrupa Birliği'nin E1'i caydırmak için herhangi bir adım atmadığı belirtildi. Açıklamada, bazı AB üye ülkelerinin yasa dışı yerleşimlere karşı ulusal tedbirler uyguladığı, ancak Almanya ve İtalya dahil diğer ülkelerin herhangi bir AB tedbirinin kabul edilmesini sistematik olarak engellediği ifade edildi.

Avrupa Birliği'nden hangi adımlar atılması talep ediliyor? Açıklamada Avrupa Komisyonu'nun liderlik göstermesi talep edilerek somut adımlar sıralandı. E1'in ve diğer yasa dışı yerleşimlerin hayata geçirilmesine finansman sağlayan tüm finans kuruluşlarına ve diğer hizmet sağlayıcılara yaptırım uygulanması istendi. Ayrıca Avrupa Birliği'nin yasa dışı yerleşimlerle yaptığı tüm ticaretin engellenmesi ve uzun süredir gecikmiş olan AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın ticari hükümlerini askıya alma yönündeki önerilerin hayata geçirilmesi talep edildi. Bu adımlara ilişkin kararların 12 Ekim'de yapılacak Avrupa Birliği Dışişleri Bakanları toplantısında alınması gerektiği vurgulandı.