Birleşmiş Milletler (BM) destekli görüşmeler, 21 Kasım 2026 tarihinde Cenevre'de sona erdi. Yapay zeka destekli ölümcül otonom silah sistemlerine ilişkin bağlayıcı bir kural konulamadı ve müzakereler 2028 yılına kadar uzatıldı. Associated Press'in (AP) haberine göre, bir hafta süren konferansta katılımcı ülkeler, olası bir anlaşmayı 2028'e kadar geliştirme konusunda uzlaştı.

Katil robotlar için neden bağlayıcı karar alınamadı?

Reuters'ın aktardığına göre görüşmelerde, hedefleri farklı düzeylerde özerklikle belirleyip saldırabilen ve "katil robotlar" olarak adlandırılan silah sistemleri ele alındı. Bu silahlar, çok az insan denetimiyle ya da hiç insan denetimi olmadan çalışabiliyor. Kısa sürede yasal olarak bağlayıcı kurallar konulmasını savunan taraflar beklediklerini alamadı. Reuters'a göre görüşmelerden çıkan sonucu Rusya'nın itirazı zayıflattı. AP de savunuculuk gruplarının büyük ölçüde Rusya'nın engellemesinden yakındığını yazdı. Habere göre yapay zeka silahları geliştiren ABD gibi diğer büyük ülkeler de Rusya gibi bu silahları geliştirmede daha serbest olmak istiyor.

BM Genel Sekreteri Guterres'in hedefi neden tutmadı?

Görüşmelerin yapıldığı Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi'ni 128 ülke onaylamış durumda ve kararların bu ülkelerin tamamının uzlaşmasıyla alınması gerekiyor. AP'ye göre yıl sonunda görevi bırakacak olan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, otonom silah sistemlerine ilişkin bir anlaşma için müzakerelerin 2026'da başlamasını hedeflemişti. Bu hedefe ulaşılamadı. BM Silahsızlanma İşlerinden Sorumlu Yüksek Temsilcisi Izumi Nakamitsu sonucu "önemli bir başarı" olarak nitelendirdi. Görüşmeleri izleyen gruplar ise ülkelerin çoğunluğunun yeni bir anlaşma için çalışılmasını desteklediğine dikkat çekti.