Dondurma tarihi boyunca tek bir mucidi olmayan, farklı kültürlerin katkısıyla bugünkü haline gelen popüler bir tatlıdır. History Channel verilerine göre soğutulmuş veya dondurulmuş süt ürünlerine dair en eski kayıtlar en az M. Ö. 4000 yılına dayanmaktadır.
Dondurmayı kim buldu ve tarihçesi nasıl gelişti?
En yaygın anlatılan dönem M. S. 618-907 yılları arasındaki Çin'in Tang hanedanlığı dönemidir. Çin'deki Tang hanedanlığı kafur, manda sütü ve pirinç karışımlarını dondurarak yanlışlıkla dondurmayı icat etmiştir. Daha sonra Arabistan, İran ve Anadolu'ya geçen bu lezzet, Persler tarafından MÖ 500 civarında buzun üzüm suyu ve meyve suyuyla karıştırılmasıyla bastani adı verilen dondurma benzeri bir lezzete dönüştürülmüştür.
Büyük İskender yürüyüşe çıkarken yanında çilek, meyve, bal ve sütle karıştırılmış dağ karı bulundurmuş ve bu tatlı askerlerin susuzluğunu gidermiştir. Dondurmanın Avrupa'ya geçişi 13. yüzyılda Çin'i ziyaret eden Marco Polo sayesinde gerçekleşmiştir. Marco Polo, Çin'de tüketilen sütlü buzlu içeceği Venedik'e götürerek dondurulmuş tatlılar fikrini ortaya atmıştır.
Dünya genelinde dondurma çeşitleri ve tüketim oranları nelerdir?
Dünya çapında toplam 12 farklı dondurma türü bulunmaktadır. İran'ın bastani sonnati, Türklerin Maraş dondurması, Hindistan'ın kulfi, İtalyan işi gelato, ABD'deki frozen custard, İtalya'nın affogato'su, Filipinler'in peynirli dondurması ve Japonya'nın mochi dondurması bu çeşitler arasındadır. World Atlas verilerine göre Yeni Zelanda her yıl kişi başına 28,4 kilo dondurma tüketerek birinci, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) 20,8 kilo ile ikinci, Avustralya ise 18 litre ile üçüncü sırada yer almaktadır.
Dondurma tüketirken nelere dikkat edilmelidir?
Dondurma protein, kalsiyum, A vitamini, B12 vitamini, C vitamini ve magnezyum içermektedir. Ancak dondurma tüketirken bazı hususlara dikkat etmek gerekir. Soğuk zinciri kırılmış yani eriyip tekrar donmuş dondurma, protein oranı yüksek olduğu için kolayca bozulabilir ve zararlı mikroorganizmalar üretebilir. Bu nedenle erimiş dondurmalar kesinlikle tüketilmemelidir. Ayrıca diş ve ağız sağlığı için dondurma yedikten sonra su içilmeli ve dişler fırçalanmalıdır.
