Şeker-İş Sendikasının hakemli İş ve Hayat Dergisinde yayımlanan bir makalede, 13 Kasım 2026 tarihinde emekli aylığı bağlanırken ve 6 ayda bir artırılırken asgari ücrete oranının dikkate alınması önerildi. Model kapsamında, daha önce emekli olmuş kişilerin aylıklarının da emekli oldukları tarihteki asgari ücrete oranına göre güncellenmesi öngörüldü. Prime esas kazancı ortalama 3 asgari ücret tutarında olan ve 1 Şubat 2025 tarihinde emekli olan bir kişinin aylığı mevcut sistemde 43.954 TL iken, önerilen yeni modelde bu tutar 67.874 TL'ye ulaşıyor.
Emekli aylığı hesaplama sisteminde mevcut sorunlar nelerdir?
Emekli aylığı 2000 öncesi, 2000 ile 2008 arası ve 2008 sonrası olmak üzere üç ayrı dönemde geçerli farklı parametrelere göre bağlanıyor. 2000 öncesindeki çalışmaların karşılığı aylık, gösterge sistemi ve memur maaş katsayısına göre belirlenirken; 2000-2008 arasındaki döneme ait kazançlar TÜFE ve GSYH artışının yüzde 100'ü, 2008 sonrasındaki çalışmalar ise TÜFE'nin tamamı ve GSYH'nın yüzde 30'u dikkate alınarak hesaplanıyor. Güncelleme sistemindeki hesaplama yönteminden ötürü ortalama aylık kazanç çok düştüğünden, en düşük emekli aylığı da zamanla azalıyor. İşçilerin emekli aylığının genel olarak 6 ayda bir enflasyon oranında artırılması da aylıkların zaman içinde erimesine yol açıyor.
Önerilen model nasıl işleyecek?
Önerilen model, 5510 Sayılı Kanunda temel değişiklik yapılmaksızın prime esas kazançların asgari ücretin güncel değeri üzerinden güncellenmesi esasına dayanıyor. Bu yönteme göre hesaplanan emekli aylığı, aylığın bağlandığı tarihteki asgari ücrete oranı gözetilerek ödenecek. Temmuz ayında asgari ücret artışı olursa bu artış nispetinde, artış olmazsa altı aylık TÜFE oranında artış yapılacak; Ocak ayında ise emekli aylığı yeni asgari ücrete oranlanarak belirlenecek. Makalede, 2000 yılı öncesi emekli olanların aylıklarının 1999 Aralık ayındaki, 2000 Ocak ayından itibaren emekli olanların aylıklarının ise aylık bağlanan dönemdeki asgari ücrete oran üzerinden ödenmesi istendi.
Bütçeye etkisi ne olacak?
Emekli aylığının asgari ücrete endekslenmesinin bütçeye ilave bir yük getireceği belirtilen makalede, bu nedenle önerinin hayata geçmesinin kısa vadede oldukça güç olduğu ifade edildi. Söz konusu ilave bütçe yükünü karşılamak amacıyla gelir getirici faaliyetlere ağırlık verilmesi gerekeceği kaydedildi.
