Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), 11 Kasım 2026 tarihinde yaptığı incelemede, işitme engelli bir kişinin sürücü belgesindeki kısıt kodunu gerekçe göstererek üyelik yenileme talebini reddeden TikTak Yeni Nesil Çözümleri ve Araç Kiralama Anonim Şirketi'ne 200 bin lira idari para cezası uyguladı. Yüzde 42 işitme engelli olan vatandaş, şirket tarafından devralınan önceki üyeliğinin yenilenmesi talebiyle başvuruda bulunmuş, ancak bu talep sürücü belgesinde yer alan "02" kişiselleştirilmiş kısıt kodu nedeniyle reddedilmişti. Yaşanan bu gelişme üzerine vatandaş, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği gerekçesiyle Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'na başvurdu.
Şirket savunmasında ne öne sürdü?
Araç kiralama şirketi Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'na sunuğu görüşte, hizmetin self-servis bir iş modeliyle yürütüldüğünü, başvuranın sürücü belgesindeki kodun gerektirdiği sağlık koşullarının araç başında ve anlık denetlenmesinin mümkün olmadığını savundu. Filosundaki tüm araçların özel donanımlarla sürekli bulundurulamayacağını belirten şirket, uygulamanın kullanıcıların ve üçüncü kişilerin can ve mal güvenliğini korumaya yönelik meşru bir amaca dayandığını bildirdi. Şirket ayrıca sürücü belgelerinde bulunan farklı kısıt kodları nedeniyle benzer ret uygulamalarıyla karşılaşıldığına dair şikayetlerin internet ortamında görüldüğünü kaydetti.
TİHEK incelemesinde hangi gerekçeler yer aldı?
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'nun incelemesinde, başvuranın engeli gerekçe gösterilerek bireysel bir değerlendirme yapılmadan hizmetten yararlandırılmamasının orantılı ve ölçülü olmadığı belirlendi. Kurul, şirket tarafından kısıt kodunun mahiyeti araştırılmadan üyelik talebinin doğrudan reddedilmesinin ölçülülük ilkesiyle bağdaşmadığı sonucuna vardı. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü'nün TİHEK'e sunuğu görüşte ise sürücü belgesinde "02. İşitme desteği/iletişim desteği kodu" bulunan sürücülerin işitme desteği alması şartıyla uygun sınıftaki araçları kullanmalarında sakınca bulunmadığı vurgulandı. Tüm bu hususlar sonucunda Kurul, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği kanaatine vararak şirkete 200 bin lira idari para cezası kesilmesini kararlaştırdı.
