Turritopsis dohrnii türü ölümsüz denizanası, yaşam döngüsünü geriye sararak yeniden gençleşme yeteneğine sahip bulunuyor. Bilim insanları, insan hücrelerinin de benzer şekilde yenilenmesini sağlayabilecek yöntemler geliştirmek amacıyla bu canlının hücresel sırlarını araştırıyor. Küçük ve saydam yapıdaki ölümsüz denizanasını öldürmek oldukça zorluk içeriyor. Teksas A&M Üniversitesi Galveston kampüsünden deniz biyoloğu Maria Miglietta, bu canlıları kesti, kaynattı, aç bıraktı, tanklarına aşırı tuz ekledi ve tatlı suya bıraktı ancak canlılar ölümden kaçmayı başardı. Ağır stres altında hareket etmeyi bırakan ölümsüz denizanası tankın dibine çökerek hücre kümelerinden oluşan yapılara dönüşüyor. Bir ila üç gün içinde bu hücre kümesinden polip oluşurken, polip büyüyerek yeni yetişkin denizanalarının ortaya çıkacağı bir koloni meydana getiriyor. Maria Miglietta, ölmeyen tek bir denizanasından yüzlerce yeni denizanası oluşturabilecek bir koloni elde edildiğini belirtiyor.
Turritopsis dohrnii nasıl gençleşiyor?
Ölümsüz denizanası türü Turritopsis dohrnii, ağır stres altında kaldığında yetişkin görünümünden çıkarak hücre kümelerine ve ardından poliplere dönüşüyor. Bu süreçte ortaya çıkan her yeni denizanası aynı gençleşme sürecini yaşayabiliyor ve biyolojik saatlerini tekrar tekrar geriye sarabiliyor. Maria Miglietta ve diğer bilim insanları, bu canlıların ölümden kaçmasını sağlayan genetik ve moleküler süreçleri inceliyor. Araştırmacılar, bu sırların çözülmesiyle insanlarda da benzer süreçlerin tetiklenip tetiklenemeyeceğini anlamayı hedefliyor. Bilim insanlarının amacı insanları bebekleştirmek değil; yaraları iyileştirmek ve yaşlanmayla ilişkili hastalıkları tedavi etmek için hücreleri daha genç bir duruma döndürmek.
Yenileyici biyoloji ve insan sağlığı araştırmaları
Johns Hopkins Üniversitesinde çocuk onkoloğu ve hekim-bilim insanı olarak çalışan Michael Koldobskiy, alandaki en büyük hedefin yenileyici biyoloji olabileceğini ve yaşlanmayla ilişkili bozulmaları tersine çevirmeye çalışmak olduğunu ifade ediyor. Michael Koldobskiy, bu mekanizmaların insan sağlığı için kullanılmasının henüz çok uzak bir hedef olduğunu, ancak milyonlarca yıl içinde bu süreçleri geliştirmiş canlıların incelenmesinin gelecekte önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. Ölümsüz denizanası türünün yenilenme yeteneği ilk kez 1992 yılında İtalyan bir bilim insanı tarafından laboratuvarda fark edildi. Salento Üniversitesinden biyolog Stefano Piraino, gençleşme sürecinde yetişkin evredeki bazı dokuların transdiferansiyasyon adı verilen bir süreçten geçtiğini keşfetti. Bu süreçte hücreler yeniden kök hücre benzeri bir duruma dönüyor ve ardından farklı hücre türlerine dönüşerek denizanasının yaşam döngüsünü geriye sarabilmesini sağlıyor.
