Lübnan güvenlik güçlerinin Bekaa Vadisi'nde düzenlediği uyuşturucu operasyonunda yakalanan Beşar Esad'ın kuzeni Süleyman Hilal Esad, Şam ile Beyrut arasında yeni bir adli ve güvenlik sürecini başlattı. Yerel yöneticilerden edinilen bilgilere göre Suriye yönetimi, Süleyman Hilal Esad'ın Lübnan'dan iadesini resmen talep etti. Şam yönetiminin bu talebinin arkasında, Esad'ın Suriye'de işlenen cinayetlere karıştığı ve ülke topraklarından uyuşturucu kaçakçılığı yaptığı yönündeki suçlamalar bulunuyor.
Bekaa Vadisi'ndeki uyuşturucu operasyonuyla başlayan süreç, Lübnan'ın iç güvenlik meselesi olmaktan çıkarak Şam ile Beyrut arasındaki adli ve güvenlik işbirliğinin önemli bir sınavına dönüştü. Operasyon, Lübnan güvenlik birimlerinin Bekaa'daki uyuşturucu kaçakçılığı ve aranan kişilere yönelik operasyonlarını yoğunlaştırdığı bir döneme denk geldi. Lübnan İç Güvenlik Güçleri, son aylarda bölgede uyuşturucu ticareti başta olmak üzere çeşitli suçlardan aranan kişilere yönelik art arda operasyonlar düzenlendiğini duyurmuştu.
Eski Rejim Mensuplarının Takipleri Sıkılaştı
Süleyman Hilal Esad'ın yakalanması, Lübnan ve Suriye'nin Beşar Esad yönetiminin Aralık 2024'te devrilmesinin ardından Lübnan'a kaçan eski rejim mensuplarının takibi ve iadeleri konusunda yürüttüğü temasların hızlandığı bir döneme rastladı. Lübnan basınına yansıyan haberlerde, güvenlik birimlerinin eski Esad rejimiyle bağlantılı kişilerin ülkedeki faaliyetlerine ilişkin soruşturmalarını genişlettiği belirtiliyor.
Lübnan makamları geçtiğimiz ağustos ayında eski Suriyeli Tümgeneral Adel İsa'yı Suriye'ye teslim etmişti. Bu adım, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından eski rejimin üst düzey bir subayının Lübnan tarafından Suriye'ye teslim edildiği ilk önemli örnek olarak kayıtlara geçmişti. Şam yönetimi ise savaş yıllarında işlendiği öne sürülen suçlarla bağlantılı olarak aranan ve Lübnan'a kaçtığı düşünülen eski rejim mensuplarının yakalanması ve iadesi yönündeki taleplerini sürdürüyor.
İki Ülke Arasında Yeni Güvenlik İşbirliği
Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından eski rejime bağlı çok sayıda subay, güvenlik görevlisi ve yetkilinin Lübnan'a kaçtığı belirtilmişti. Yeni Şam yönetimi bu tarihten itibaren özellikle cinayet, işkence, uyuşturucu kaçakçılığı ve diğer ağır suçlara karışmakla itham edilen kişilerin bulunması için Lübnan makamlarıyla temaslarını artırdı.
Suriye ile Lübnan arasındaki yeni güvenlik işbirliğinin farklı bir siyasi anlamı da bulunuyor. Esad ailesinin iktidarı döneminde Suriye, onlarca yıl boyunca Lübnan'ın siyasi ve güvenlik yapısı üzerinde güçlü bir nüfuz kurmuştu. Beşar Esad yönetiminin devrilmesiyle birlikte iki ülke arasındaki siyasi dengeler köklü biçimde değişti. Yeni Suriye yönetiminin göreve gelmesinden sonra Suriyeli ve Lübnanlı yetkililer çeşitli temaslarda bulunarak sınır güvenliği, kaçakçılıkla mücadele, adli dosyalar ve aranan kişilerin takibi gibi başlıklarda işbirliği yapılması konusunda mutabakata vardı.
Bekaa Vadisi'ndeki operasyonun ardından gözler Lübnan makamlarının Süleyman Hilal Esad hakkında vereceği karara çevrildi. Şam'ın iadesini istediği Esad'ın Suriye'ye teslim edilmesi halinde bu adım, Adel İsa'nın ardından eski rejim bağlantılı isimlerin iadesi konusunda yeni bir emsal oluşturabilecek.
