Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, 21 Ekim 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, enflasyon ve maliyetlerdeki ayrışmanın ihracatçıyı rekabetçilik yarışında geri düşürdüğünü belirtti. Fiyat rekabetçiliğinde yaşanan aşınmanın ihracatın geleceği için stratejik bir soruna dönüşme riski taşıdığını vurgulayan Mustafa Gültepe, pazar kaybeden firmaların dönüşüme kaynak ayıramayacağını ifade etti.
İhracatta Rekabetçiliğin Geliştirilmesi Raporu neyi kapsıyor?
Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin PwC Türkiye iş birliğiyle hazırladığı İhracatta Rekabetçiliğin Geliştirilmesi başlıklı rapor, Mustafa Gültepe tarafından basına ve kamuoyuna açıklandı. Raporda otomotiv, kimya, makine, elektrik elektronik, tekstil, hazır giyim, çelik, demir dışı metaller ve mobilya olmak üzere imalat sanayindeki dokuz sektör mercek altına alındı. İncelenen sektörler 2025 yılında 166 milyar dolarla toplam ihracatın yaklaşık yüzde 70'ini gerçekleştirdi. Rapor kapsamında dokuz sektörde 200'den fazla ürün grubu değerlendirildi ve 20'den fazla rakip ülkenin verileri karşılaştırıldı.
Maliyet artışları ihracatı nasıl etkiledi?
Mustafa Gültepe, Türkiye'de işçilik, enerji, finansman, hammadde ve lojistik maliyetlerinin rakip ülkelere göre çok daha hızlı yükseldiğini belirtti. 2019 ile 2025 yılları arasında Türkiye'de ortalama yıllık enflasyon yüzde 38 civarındayken, rakip ülkelerin hepsinde ortalama enflasyon tek hanelerde kaldı. 2019 yılından bu yana asgari ücret yüzde 1290, hammadde ve ara malı fiyatları yüzde 1250, enerji fiyatları ise yüzde 1490 arttı. Aynı dönemde dolar kurundaki artış yüzde 860'ta kaldı ve dolar bazında enerji fiyatlarında yüzde 74, asgari ücrette yüzde 51, genel maliyetlerde ise yüzde 55 artış yaşandı. Maliyet yapısının bozulması ve fiyatlama kabiliyetinin zayıflaması pazar kayıplarını beraberinde getirdi; küresel ihracattan alınan pay iki yılda yüzde 1,08'den yüzde 0,98'e geriledi. İmalat sanayinde sigortalı çalışan sayısı dört yılda 480 bin azaldı.
Rekabetçiliği yeniden güçlendirmek için ne öneriliyor?
Mustafa Gültepe, rekabetçiliği yeniden güçlendirmek amacıyla hazırlanan raporun dokuz sektör için 189 politika adımı önerdiğini bildirdi. Hedef pazarlarda kalıcı konum elde edilmesi, desteklerin katma değer ve performans temelinde yapılandırılması, Ar-Ge, ürün geliştirme ve inovasyona daha fazla destek sağlanması ile Avrupa Birliği (AB) ile Gümrük Birliği'nin güncellenmesi tüm sektörlerin ortaklaştığı başlıklar olarak öne çıktı. Mustafa Gültepe, üç dört yıl önceki rekabet koşullarının sağlanması halinde yıllık çift haneli artışlarla orta ve uzun vadeli hedeflere yürüyebileceklerini kaydetti.
