Türkiye, 22 Eylül 2026 tarihinde yapılan açıklamalara göre farklı bölgelerde bulunan toryum kaynaklarını yeni nesil nükleer teknolojilerde değerlendirmek, toryum bileşiklerinin yerli imkanlarla üretimini geliştirmek ve bu alanda yüksek katma değerli teknoloji ve tedarik kapasitesi oluşturmak için çalışmalarını sürdürüyor. Türkiye'nin Eskişehir ve Malatya'da toryum kaynakları bulunurken, Kayseri, Sivas, Diyarbakır ve Burdur'daki sahalarda tespit edilen toryum yataklarına yönelik ayrıntılı çalışmalar devam ediyor. Türkiye, bu kapsamda dünyanın en büyük toryum kaynaklarına sahip ülkelerden biri olarak öne çıkıyor.
Türkiye'nin toryum rezervleri ne kadar?
OECD Nükleer Enerji Ajansı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (IAEA) 2014 tarihli ortak çalışmasına göre, dünyadaki yaklaşık 6,36 milyon ton toryum rezervinin 374 bin tonunu Türkiye'deki toryum kaynakları oluşturuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının haziran ayında güncellediği verilere göre ise Eskişehir-Sivrihisar'da 380 bin 141 ton, Malatya-Kuluncak'ta 3,8 milyon ton ve Eskişehir Beylikova-Sivrihisar'da 694 milyon ton toryum rezervi bulunuyor. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumuna göre toryum dünya genelinde çoğunlukla monazit gibi minerallerde bulunuyor ve doğada serbest halde yer almıyor.
Nükleer yakıt çevriminde toryum nasıl kullanılacak?
Toryum, uygun nükleer süreçlerle bir çeşit uranyuma dönüştürülebildiği için nükleer yakıt çevriminde alternatif bir ham madde olarak değerlendiriliyor. Ancak toryum günümüzde kullanılan uranyum yakıtı gibi doğrudan bir nükleer yakıt niteliği taşımıyor. Yakıt çevriminde kullanılabilmesi için ilave nükleer süreçlere ve yakıtın işlenmesine yönelik teknolojilere ihtiyaç duyulduğu için bugün ticari ölçekte toryumla çalışan nükleer santral bulunmuyor. Toryumun özellikle ergimiş tuz reaktörleri (MSR) gibi ileri reaktör tasarımlarında kullanılması konusunda araştırmalar yürütülüyor.
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu hangi anlaşmayı imzaladı?
Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) ile Danimarka merkezli Copenhagen Atomics arasında imzalanan mutabakat zaptıyla, toryumun yeni nesil nükleer reaktörlerde kullanılmasına yönelik AR-GE ve projelendirme çalışmalarının yürütülmesi hedefleniyor. Bu kapsamda özellikle ergimiş tuz reaktörlerinde kullanılabilecek nitelikte toryum bileşiklerinin Türkiye'de üretilmesi amaçlanıyor.
