Sinema sektöründe 12 Kasım 2026 tarihinde, yabancı filmlerden eğlence vergisi alınması ve elde edilen gelirle bir havuz oluşturularak Türk filmlerinin yapımına aktarılması gerektiği yönünde tartışmalar yaşanıyor. Türk filmlerinin izleyici sayısının düşmesi ve yabancı filmlerin izleyicilerinin artması, sektör içinde yabancı filmlerden vergi alınması gerektiği yönündeki seslerin yükselmesine neden oluyor. Bu düşüncenin temelini, 1948 vergi reformu gibi geçmişte uygulanan vergi avantajlarının Türk sinemasının üretimini artırdığı tarihi süreç oluşturuyor. 1948 vergi reformu olmasaydı, Yeşilçam efsanesi ve 8.393 uzun metrajlı filmden oluşan külliyatın var olamayacağı belirtiliyor.
Yabancı filmlere eğlence vergisi getirilmesi sorunu çözer mi?
Vergi makasının açılmasının Türk sinemasını film ve izleyici sayısı açısından kurtaracağı düşünülürken, güncel veriler sorunun farklı dinamiklerden kaynaklandığını ortaya koyuyor. Türk sineması, yerli ve yabancı filmlerin vergi oranının aynı olduğu 2010-2019 yılları arasında büyük bir patlama yaşamıştı. 2010-2019 döneminde yıllık ortalama 113,6 olmak üzere toplam 1.136 Türk filmi gösterime girerken, toplam 313.217.512 bilet kesildi ve film başına düşen izleyici sayısı 275.719 oldu. Aynı dönemde yıllık ortalama 234,8 olmak üzere 2.348 yabancı film gösterime girerken, toplam 246.161.812 bilet kesildi ve film başına düşen izleyici sayısı 104.838 olarak gerçekleşti. Bu dönemde Türk filmleri sayısal fazlalığa rağmen yabancı filmlere karşı izleyici payında yüzde 56'lık oran elde etti.
2022-2026 döneminde Türk sineması verileri nasıl değişti?
Günümüzdeki 2022-2026 dönemine ait 5 yıllık verilere göre, yıllık ortalama 156,2 olmak üzere 781 Türk filmi izleyiciyle buluşurken toplam 74.682.094 bilet kesildi ve film başına düşen izleyici sayısı 95.623 oldu. Aynı dönemde yıllık ortalama 224,4 olmak üzere 1.122 yabancı film gösterime girerken, toplam 79.462.352 bilet kesildi ve film başına düşen izleyici sayısı 70.822 olarak gerçekleşti. 2010-2019 dönemine oranla 2022-2026 yıllarında gösterime giren Türk filmlerinin sayısı yüzde 37,5 oranında artmasına rağmen, film başına düşen izleyici sayısı yüzde 65,3 oranında azaldı. Yabancı filmlerin sayısı ise sadece yüzde 4,4 azalırken film başına düşen izleyici sayısı yüzde 32,4 düştü.
Türk sinemasında asıl mesele nedir?
Türk filmi üretiminde bir azalma yaşanmadığı, aksine artış olduğu ancak izleyici çekme gücünün ivme kaybettiği görülüyor. Yabancı filmlerden yeniden vergi alınıp fon oluşturulması tartışmaları finansal bir arayış olsa da, veriler asıl meselenin daha fazla film üretmek değil, izleyicileri nitelikli ve rekabetçi hikâyelerle buluşturacak kalıcı kültürel stratejiler geliştirmek olduğunu gösteriyor. Son haftalarda vizyona giren Gupi: Gülmeyen Kral, Çakallarla Dans 8: Şututgart Çıkarması ve Çatlı gibi yapımların yabancı filmlerden daha fazla ilgi görmesi bu durumu doğrularken; yakın dönemde izleyicilerle buluşacak olan 2 Aile Arasında, Pervaneler, Aşk Tesadüfleri Sever 3, Mutter: Bir Annenin Hatıra Defteri, Av. Mahsun: Ben Sana İnanıyorum, Kazım Koyuncu: Yarım Kalan, Düğün Şarkıcısı, Kral Şakir: 1001 Gece, Yol Arkadaşım 3 ve İstanbul Muhafızları: Büyük Kuşatma projeleri bu ivmeyi yukarı taşıyacak yapımlar arasında yer alıyor.
