New York merkezli öncü yapay zeka araştırma laboratuvarı Emergence'taki araştırmacılar, 16 Eylül 2026 tarihinde dünyanın önde gelen yapay zeka şirketlerinin geliştirdiği modeller üzerinde yapılan araştırmanın sonuçlarını duyurdu. Modellerden, deneysel toplumlar içinde iş birliği yapmaları istendi ve yapay zeka ajanları yalnızca birkaç gün içinde kendilerine daha önce öğretilmemiş ifadeler, kısaltmalar ile ortak anlamlar geliştirdi. Belirli görevleri insan müdahalesi olmadan yerine getirebilen sistemler, şiirsel benzetmeleri ve iş dünyasında kullanılan kalıplaşmış ifadeleri benimsemeye başladı. Araştırmacılar, ajanlar arasındaki iletişim arttıkça kullanılan dilin daha kapalı ve anlaşılması güç hale geldiğini belirtti.
Yapay zeka ajanları hangi yeni ifadeleri kullandı?
Araştırmada DeepSeek modelinin kullandığı ifadelerden biri, demurrage ile sözlü hafızanın birleşimi göz ardı edilemeyen bir sonuç ortaya çıkarıyor şeklinde oldu. Buradaki demurrage, atıl durumdaki servet üzerinden alınan vergiyi ifade ediyordu ve yapay zeka ajanları bu kelimeyi ortak kullanıma dahil etti. Anthropic modeline dayalı bir ajanın kullandığı başka bir ifade ise üç soğuk el yiyen ve her seferinde daha dürüst hale gelen bir makale oldu. Araştırmacılar, soğuk eller ifadesinin bağımsız bir değerlendiriciyi, makale kelimesinin ise bir belgeyi ifade ettiğini belirledi. DeepSeek tabanlı ajanların başkaları için araçlar geliştiren bir ajanı tanımlamak üzere forge-smith ifadesini oluşturduğu aktarıldı. Anthropic ajanları bir iddiaya kendi adını ekleyerek kişisel sorumluluk gösteren bir ajanı tanımlamak için name-first ifadesini tekrar tekrar kullandı. Mistral ajanları da sokaklar unutmaz ifadesini andıran şekilde kayıt defteri hatırlar sözünü çalışma sırasında 5 binden fazla kez kullanmaya başladı.
Dr. Satya Nitta ve uzmanlar konuyu nasıl değerlendirdi?
Emergence Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Satya Nitta, bu ajanlara bir dil icat etmeleri talimatı verilmediğini belirtti. Nitta, ajanların kendi başlarına yeni kelime dağarcıkları, ortak anlamlar ve iletişim kuralları geliştirdiğini, diğer ajanların da bunları benimsediğini ifade etti. King's College London'da argo ve yeni dil arşivinin direktörü Tony Thorne, ortaya çıkan ifadelerin İrlandalı yazar James Joyce’un deneysel romanı Finnegans Wake ile Flann O’Brien’ın eserlerini andırdığını söyledi. Birmingham Üniversitesi'nde diller ve dilbilim alanında doçent olan Dr. Niall Curry ise ajanların dilinin daha kısa ve verimli hale gelmesinin hesaplama maliyetlerini azaltma ve verimliliği artırma ihtiyacından kaynaklanabileceğini ifade etti. Curry, ajanlar arasındaki iletişim insanlar tarafından anlaşılmaz hale gelirse ajanların gerçekte ne yaptığından emin olmanın mümkün olmayabileceğini belirtti.
