Bristol Üniversitesi liderliğinde ve Smithsonian Tropikal Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen çalışmada, Güney ve Orta Amerika'nın tropikal yağmur ormanlarında yaşayan bazı Heliconius kelebeklerinin yaşlanma sürecini yavaşlattığı ve diğer kelebek türlerine göre çok daha uzun süre yaşabildiği 18 Eylül 2026 tarihinde tespit edildi. Çoğu kelebek türü yalnızca birkaç hafta yaşarken, Heliconius kelebeklerinin yaklaşık bir yıla kadar hayatta kalabildiği belirlendi.
Heliconius kelebekleri neden bu kadar uzun yaşıyor?
Uzun yaşam süresinde hem beslenmenin hem de genetik ve evrimsel farklılıkların rol oynadığı ortaya çıktı. Yalnızca çiçek nektarıyla beslenen diğer kelebeklerin aksine Heliconius yetişkinleri polen de tüketiyor. Ancak araştırmacılar, poleni beslenme düzeninden çıkardıklarında bile bu kelebeklerin uzun yaşam avantajını koruduğunu saptadı. Polenle beslenen Heliconius hecale ile polen tüketmeyen yakın akrabası Dryas iulia arasında yapılan deneylerde, Heliconius hecale türünün polen olmadan da belirgin şekilde daha uzun yaşadığı görüldü.
Kelebeklerde yaşlanma ve kas kaybı görülüyor mu?
Fiziksel performans ve kas fonksiyonlarının ölçüldü kavramak gücü testlerinde, yaşlanan Dryas iulia bireylerinin zayıfladığı, yaşlı Heliconius hecale bireylerinde ise herhangi bir fiziksel gerileme veya kas kaybı yaşanmadığı kaydedildi. Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Heliconius türlerinin ortalama yaşam süresi yakın akrabalarına kıyasla yaklaşık üç kat daha uzun seyrediyor.
En uzun ömürlü kelebek türü hangisidir?
En uzun ömürlü kelebek türü olarak kayıtlara geçen Heliconius hewitsoni 348 güne kadar yaşarken, kısa ömürlü akrabası Dione juno türünün yaşam süresi 14 günde kaldı. Bu durum, aynı kelebek ailesine mensup iki tür arasında yaklaşık 25 katlık bir yaşam süresi farkı olduğunu gösteriyor. Bilim insanları, yakın evrimsel geçmişte bu derece büyük bir ömür farkının ortaya çıkmasının, yaşlanma biyolojisi ve uzun yaşam mekanizmalarının anlaşılması adına önemli bir model sunduğunu vurguluyor.
