Ahıska Sürgünü, 14 Kasım 1944 tarihinde kış gecesi hayvan vagonlarıyla gerçekleştirildi ve binlerce Ahıska Türkü bilinmezliğe sürülerek yaşamını yitirdi. Gürcistan'ın Türkiye sınırında yer alan Ahıska, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan antlaşmayla Rusya'ya bırakıldı. Çarlık döneminde başlayan baskılar Sovyetler Birliği (SSCB) döneminde Stalin yönetimiyle birlikte daha da arttı. Stalin, 2. Dünya Savaşı'nda Rus ordusunda savaşmalarına rağmen Ahıska Türkleri için sürgün kararı imzaladı. Evlerini boşaltmaları için 2 saat süre verilen 200'den fazla köy ve kasabada yaşayan 86 bin Türk, yük ve hayvan vagonlarıyla Orta Asya'nın çeşitli bölgelerine gönderildi.
Ahıska sürgününde kaç kişi hayatını kaybetti?
Ahıska sürgünü sırasında vagonlarda üst üste bindirilen Türklerin zorlu yolculuğu bir aydan fazla sürdü ve bu sırada yaklaşık 17 bin Ahıska Türkü açlık, soğuk ve hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetti. Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan sınırlarına bırakılan hayatta kalanlardan 30 bin Ahıskalı daha açlık, salgın ve bulaşık hastalıklar yüzünden yaşamını yitirdi. Sovyet yönetimi, çalışma kamplarında kadın, yaşlı ve çocuk ayrımı yapmadan Ahıskalıları en ağır işlerde çalıştırdı. Şehirlere yerleşmeleri yasaklanan ve izin almadan ayrılmaları yasaklanan Ahıskalılar, bu kuralı ihlal ettiklerinde yakınlarıyla birlikte Sibirya'ya 25 yıllık sürgüne gönderildi. Sovyetlerin dağılmasıyla, sürgünün gerçek amacının Karadeniz çevresini Türklerden temizlemek olduğu ortaya çıktı.
Bugün kaç Ahıska Türkü vatanından uzakta yaşıyor?
Uluslararası kuruluşların raporlarına göre günümüzde 550 ila 600 bin Ahıska Türkü vatanlarından uzakta yaşıyor. Ahıskalı Türklerin en çok yaşadığı ülkeler arasında Türkiye, Kazakistan, Azerbaycan, Rusya, Özbekistan, Kırgızistan, Ukrayna ve ABD yer alıyor. Gürcistan yönetimi 2007 yılında Ahıskalı Türklerin ana vatanlarına geri dönüşünü kapsayan bir yasa kabul etmesine rağmen hala somut adımlar atmadı.
Türkiye Ahıska Türklerine nasıl destek oluyor?
Türkiye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ahıska Türklerinin yıllardır hasretle bekledikleri Türk vatandaşlığını kazanmaları için süreci hızlandırıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 1992 ile 2003 yılları arasında sadece 4 bin 840 kişiye verilen vatandaşlık hakkının kendi dönemlerinde 60 bini geçtiğini belirtti. New York'taki Türkevi'nde gerçekleştirilen kabulde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartları verilen vatandaşlık hak sahibi 83 yaşındaki Yunus Muradov, teşekkürlerini iletti.
