Türkiye'nin ilk İmam Hatip Lisesi Müdürü Mahmut Celalettin Ökten, vefatının 65. yılında 21 Kasım 2026 Cuma günü anılıyor. 1882 yılında Trabzon'da doğan Ökten, küçük yaşta ebeveynlerini kaybetmesi üzerine babaannesinin himayesinde hafızlık yaptı ve 1911'de Darülfünun Edebiyat Şubesinden mezun oldu.
Celal Hoca unvanı nasıl oluştu?
Mahmut Celalettin Ökten, ilmi bilgisi ve olgun kişiliği sayesinde kısa sürede "Celal Hoca" unvanıyla anılmaya başlandı. Trabzon'daki çeşitli okullarda edebiyat, felsefe ve mantık dersleri veren Ökten, 1947'de Vefa Lisesi'ndeki felsefe öğretmenliği görevinden emekliye ayrıldı. 1949 yılında Maarif Vekaletince İstanbul'da açılan imam hatip kursuna müdür ve öğretmen olarak atanan Ökten, dönemin Maarif Bakanı Tevfik İleri ile görüşmeler yaparak okulların ders müfredatı üzerinde çalışmalar yürüttü.
İmam hatip müfredatına fen ilimleri nasıl girdi?
Mahmut Celalettin Ökten, imam hatip okullarının müfredatına hem dini hem de fen ilimlerinin konulması için büyük çaba harcadı. Ökten, kendi ifadesine göre kimi zaman yabancı dil, sosyoloji, felsefe, fizik ve kimya derslerinin konulmasına karşı çıkan hocalarla, kimi zaman da Arapçanın ders olarak yer almasına karşı çıkanlarla mücadele etti. Bu mücadeleler sonucunda 1951 yılında eğitim ve öğretim hayatına başlayan İstanbul İmam Hatip Okuluna kurucu müdür olarak atandı.
Mahmut Celalettin Ökten'in mirası ne oldu?
İmam hatip okullarıyla özdeşleşen Mahmut Celalettin Ökten, Arapça, Farsça ve Fransızcayı iyi derecede biliyor; İslami ilimler ile Batı bilim ve düşüncesine hâkimdi. Resmi derslerinin yanında Beyazıt'taki Soğanağa Camisi'nde 6 yıl boyunca cumartesi günleri İmam-ı Gazali'nin "İhyau-Ulumi'd-din" adlı eserini okuttu. Doğu ve Batı kaynaklarından tercüme ederek sarf, nahiv, edebiyat, kelam, İslam felsefesi, felsefe ve ahlaka dair kitap ve makaleler derleyen Ökten, kendi kitaplığında yer alan 1000 cildi aşkın eseri Süleymaniye Kütüphanesi'ne bağışladı. 21 Kasım 1961'de vefat eden Mahmut Celalettin Ökten, Edirnekapı Şehitliği'ndeki aile kabristanına defnedildi.