Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) Tarımsal Politikaların İzlenmesi ve Değerlendirilmesi raporuna göre, küresel tarım sektörüne sağlanan toplam destek 2025 yılında 950 milyar doları aşarak rekor seviyeye ulaştı. Mısır ve Peru'nun ilk kez dahil edildiği ve 56 ülkeyi kapsayan raporda, artışla birlikte tarımsal desteklerin üretim değerine oranının 2023 yılındaki yüzde 17,6 seviyesinden 2025 yılında yüzde 19,1'e yükseldiği belirtildi. Desteklerin üretime oranındaki uzun yıllardır devam eden düşüş eğiliminin bu şekilde tersine döndüğü vurgulandı.
Tarımsal destekler ülkeler arasında nasıl dağılıyor?
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü raporunda, 2023-2025 döneminde incelenen ülkelerde bireysel çiftçilere sağlanan desteklerin yıllık ortalamasının 661 milyar dolar olduğu, ancak tarımsal desteklerin ülkeler arasındaki dağılımında önemli farklılıklar görüldü. Gelişmekte olan ekonomilerin hem tarımsal üretim hem de destekleme politikalarındaki ağırlığının arttığına dikkatin çekildiği raporda, bu ekonomilerin dünya fiyatlarına kıyasla yurt içi fiyatları artıran veya azaltan politikalara daha fazla başvurduğu kaydedildi. Uygulanan tarımsal destekleme politikalarının birçok ülkede bazı ürünlerin yurt içi fiyatlarını uluslararası fiyatların üzerine çıkardığı ve bunun tüketicilerin satın alma gücünü azalttığı ifade edildi.
Tarım sektöründe riskler ve kamu yatırımları ne durumda?
Tarım sektörünün artan jeopolitik riskler, ekonomik belirsizlikler ve aşırı hava olaylarının baskısı altında kaldığı belirtilen raporda, 2025-2026 döneminde aşırı hava olayları ve doğal afetlere karşı ülkeler genelinde 30'dan fazla acil politika müdahalesi tespit edildiği aktarıldı. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının tarımsal girdiler ve dolaylı olarak tarım ürünleri piyasaları üzerinde ilave baskı oluşturduğu bildirildi. Tarımsal altyapı, araştırma-geliştirme ve inovasyonu kapsayan genel hizmetlere yönelik kamu harcamalarının 2023-2025 döneminde yıllık ortalama 118 milyar dolar olarak gerçekleştiği, bu yatırımların sektörün dönüşüm ihtiyacına ayak uyduramadığı vurgulandı.
