Suriye Milli Eğitim Bakanlığı, 26 Ekim 2026 tarihinde yenilediği eğitim müfredatında Osmanlı Devleti, Arap İsyanı ve milli kimlik anlatımında köklü değişiklikler yaptı. Yeni ders kitaplarında Osmanlı dönemine ilişkin anlatım baştan sona yenilendi.
Suriye yeni müfredatında Osmanlı karşıtı ifadeler nasıl değişti?
Eski müfredatta "Osmanlı işgali", "Türklerin zulmü" ve "Büyük Arap Devrimi" olarak yer alan başlıklar müfredattan kaldırıldı. Şerif Hüseyin'in 1916 yılında Osmanlı Devleti'ne karşı başlattığı hareket, eski kitaplarda "Büyük Arap Devrimi" olarak tanımlanırken, yeni kitaplarda "Hüseyin bin Ali'nin İsyan Hareketi" olarak nitelendirildi. İsyanın amacının anlatıldığı bölümde "Arap topraklarını Osmanlı işgalinden kurtarmak" ifadesi yerine "Arap topraklarını Osmanlı Devleti'nden ayırmak" ifadesi kullanıldı. İngiliz-Fransız bildirgesinin anlatıldığı kısımda yer alan "Halkları Türklerin zulmünden kurtarmak" ifadesi "Osmanlıları bölgeden çıkarmak" olarak değiştirildi. Eski kitaplarda Cemal Paşa için kullanılan "Arapların Kasabı" nitelemesi yeni metinden çıkarılırken, Cemal Paşa döneminde idam edilen kişilerin İngiltere ve Fransa ile iş birliği yapmakla suçlandıkları bilgisine yer verildi.
Yeni müfredatta milli kimlik ve İslam medeniyeti vurgusu nedir?
Müfredatta kimlik ve kavram değişimi kapsamında Baas döneminde öğrencilerin "vatana hizmet etmeye" hazırlanması gerektiği belirtilirken, yeni metinde bu ifade "dine ve ümmete hizmet etmek" olarak yer aldı. "Arap milliyetçiliği ve Araplıkla gurur duyma" ifadesi kaldırılarak yerine "İslam medeniyetiyle gurur duyma" ifadesi konuldu. Çocukların "kanuna saygılı" bireyler olarak yetiştirilmesi hedefi, "İslam şeriatına saygılı bireyler" şeklinde değiştirildi. Dört Halife dönemi anlatımında daha önce kullanılan "demokrasi" kavramının yerine "şura" kavramı kullanıldı.
İskenderun ve Filistin harita ve ders kitaplarında nasıl yer aldı?
Devrik Esed rejimi döneminde 9. sınıf ders kitaplarında "gasp edilen topraklar" arasında İskenderun, Filistin ve Ahvaz gösterilirken yenilenen müfredatta İskenderun ve Ahvaz ifadeleri çıkarıldı, listede sadece Filistin'e yer verildi. Devrik rejim döneminde Suriye haritasında yer alan İskenderun, yeni müfredatta yer almıyor. Eski kitaplarda yer alan "İşgal altındaki Filistin ve Golan" ifadesi "Müslümanların işgal altındaki toprakları", "Filistin direnişine destek" ifadesi ise "İslam topraklarındaki cihat savaşçılarına destek" olarak değiştirildi. Eski müfredatta yer almayan İzzeddin el-Kassam'ın mücadelesi yeni ders kitaplarına eklenirken, yerel Baas figürlerinin yerine Ömer el-Muhtar ve Nureddin Zengi gibi İslam tarihinin önemli şahsiyetlerine yer verildi. Eski kitaplarda Suriye cumhurbaşkanlarından Şükrü el-Kuvvetli ile birlikte fotoğrafı yer alan Mısır Başkanı Cemal Abdünnasır'ın görselden çıkarıldığı görüldü.
