Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çetin Yeşilova, 14 Kasım 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, Van'ın Başkale ilçesindeki Pamukkale travertenlerine benzer teraslı yapısıyla bilinen Dereiçi travertenlerinin su kaynaklarının azalması nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Denizli'nin Pamukkale ilçesindeki doğal oluşumlara benzerliğiyle dikkat çeken ancak güvenlik nedeniyle yıllarca kaderine terk edilen Dereiçi travertenleri, yaz aylarında turistlerin ilgisini çekmesine rağmen suyunun zamanla yer değiştirmesi ve azalması sebebiyle kısmen kurudu.
Dereiçi travertenleri neden kuruyor?
Van YYÜ Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çetin Yeşilova, üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenen yüksek lisans tez projesi kapsamında Dereiçi travertenlerinde incelemelerde bulundu. Travertenlerin önemli bir bölümünün su kaynaklarının azalması ve azalan suyla birlikte çatlakların tıkanması nedeniyle pasif duruma geçtiğini ifade eden Doç. Dr. Çetin Yeşilova, su çıkamadığı için yeni traverten oluşumlarının gerçekleşmediğini ve bunun sonucunda travertenlerin ufalanıp parçalandığını kaydetti.
Bölgedeki karstik boşluklar tehlike yaratıyor
Bölgedeki bir diğer önemli sorunun karstik boşluklar olduğunu belirten Doç. Dr. Çetin Yeşilova, bu boşlukların zamanla çökmelere ve dolin benzeri yapıların oluşmasına neden olduğunu ifade etti. Öncelikli hedeflerinin bölgedeki karstik boşlukları sismik çalışmalarla tespit edip tehlikeli bölümlerini insan erişimine kapatmak olduğunu söyleyen Doç. Dr. Çetin Yeşilova, bu alanların risk taşıdığını bilimsel verilerle ortaya koyacaklarını aktardı.
Travertenleri yeniden canlandırma çalışmaları nasıl yapılacak?
Karstik boşlukların belirlenmesinin ardından su kaynaklarının özelliklerinin araştırılması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Çetin Yeşilova, suyun kalitesi ve kalsiyum karbonat çökelme indisleri çözüldükten sonra sondaj yapılarak suyun yeniden yüzeye çıkarılması ve travertenlerin üzerine verilmesi gerektiğini belirtti. Doç. Dr. Çetin Yeşilova, bölgenin yalnızca koruma altına alınmasının yeterli olmadığını, bu çalışmalar yapılmadığı takdirde travertenlerin tamamen yok olacağını vurguladı.
