Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 11 Kasım 1930 tarihinde Ankara'daki Gazi Orman Çiftliği'nde Amerikan halkına seslendiği tarihi görüntüler, tarih araştırmacısı Ali Taner Tümer'in çalışmalarıyla yeniden yayımlandı. Atatürk'ün Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) Türkiye Büyükelçisi Joseph Grew'den Fransızca söz istediği kısa diyalog ise bu çalışmayla ilk kez gün yüzüne çıktı.
Atatürk'ün ABD Büyükelçisi Joseph Grew ile diyaloğu nasıl gelişti?
ABD Büyükelçisi Joseph Grew'in konuşmasını tamamlamasının ardından Mustafa Kemal Atatürk, Fransızca olarak 'Müsaadenizle birkaç şey söyleyebilir miyim?' anlamına gelen bir ifadeyle söz istedi. Büyükelçi Joseph Grew ise yine Fransızca olarak 'Lütfen ekselansları' karşılığını verdi. Mustafa Kemal Atatürk, bu kısa diyaloğun ardından Amerikan halkına yönelik konuşmasına Türkçe başladı.
Tarihi görüntüler hangi arşivlerden derlendi?
Araştırmacı Ali Taner Tümer, Sinema Genel Müdürlüğü'nün Film Mirasım arşivi ve Güney Karolina Üniversitesi arşivi başta olmak üzere çeşitli kaynaklardaki kayıtları bir araya getirdi. Farklı arşiv kayıtları ve dönemin fotoğraflarının birleştirilmesiyle hazırlanan bütünleştirilmiş videoda herhangi bir yapay zekâ canlandırması veya görüntü netleştirme çalışması yapılmadı. Orijinal görüntülerin dokusunun korunmasına dikkat edilerek kayıtlar yalnızca renklendirildi.
Mustafa Kemal Atatürk Amerikan halkına ne mesaj verdi?
Mustafa Kemal Atatürk, Amerikan halkına yönelik konuşmasında Türk milletinin demokratik karakterine vurgu yaptı. 'Türk milleti tab'en demokrattır' sözleriyle Türk toplumunun demokrasi anlayışına dikkati çeken Mustafa Kemal Atatürk, Amerikan demokrasisinin ulusal birliğin kurulmasındaki rolüne değindi. İki ülke arasındaki karşılıklı sevgi ve dostluğun önemini belirten Mustafa Kemal Atatürk, insanlığın mazi hurafelerini silerek ilerlemesi ve barış idealleriyle hareket etmesi gerektiğini ifade etti.
