Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Aydın Türkmen ile Türk Böbrek Vakfı Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın, 30 Ekim 2026 tarihinde bitkisel ürünler, detoks kürleri ve bitki çaylarının bilinçsiz kullanımına karşı önemli uyarılarda bulundu. Doğal olduğu için zararsız sanılan bitkisel ürünler; akut böbrek hasarından sıvı ve elektrolit dengesinin bozulmasına, tansiyon sorunlarından kullanılan ilaç etkileşimlerine kadar pek çok riski beraberinde getirebiliyor.
Hangi hastalar bitkisel takviye kullanırken dikkat etmeli?
Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Aydın Türkmen ve Diyetisyen Gökçen Efe Aydın, özellikle kronik böbrek hastalarının, diyabetlilerin, hipertansiyon hastalarının ve böbrek nakli alıcılarının hekimlerine danışmadan bitkisel takviye kullanmaması gerektiğini belirtti. Vücudu atık maddelerden arındıran böbrekler bir günde yaklaşık 180 litre sıvıyı süzerek kanın temizlenmesine katkı sağlıyor. Bu yoğun işlev, böbrekleri tüketilen ürünlerin içeriği ve kullanılan ilaçların dozları bakımından hassas bir noktaya taşıyor.
Bitkisel ürünlerin yol açabileceği sağlık riskleri neler?
Kontrolsüz kullanılan bitkisel takviyeler, üretim ve kalite kontrol sorunları nedeniyle ağır metal, pestisit veya başka maddelerle kontaminasyon riski taşıyor. Bazı ticari bitkisel ürünlerde ilaç etken maddeleriyle kontaminasyon olasılığı bulunuyor. Prof. Dr. Aydın Türkmen, bazı Aristolochia türlerinde bulunan aristoloşik asidin geri dönüşümsüz böbrek hasarı ve idrar yolu kanserleriyle ilişkilendirildiğini belirtti. Yüksek doz yeşil çay ekstresi bazı kişilerde karaciğer hasarına yol açabilirken, zayıflama ürünlerinde tespit edilebilen ağır metaller veya beyan edilmemiş ilaç etken maddeleri de ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
Bitki çayları hangi yan etkilere sebep olabilir?
Türk Böbrek Vakfı Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın, yaygın tüketilen bitki çaylarının ve karışımlarının miktar, sıklık ve kişisel sağlık durumu göz ardı edilmeden tüketilmesi gerektiğini vurguladı. Aydın'ın paylaştığı bilgilere göre yeşil çay ve matcha aşırı tüketilirse sıvı dengesini olumsuz etkileyebilir. Hibiskus tansiyon üzerinde düşürücü etki gösterebileceğinden tansiyon veya idrar söktürücü ilaç kullananların hekimlerine danışması gerekiyor. Meyan kökü kan basıncının yükselmesine, potasyum düzeyinin düşmesine ve vücutta sıvı tutulmasına neden olabiliyor. Kabızlık için sık kullanılan sinamekinin uzun süre tüketilmesi ishal, sıvı kaybı ve elektrolit bozukluklarına yol açabiliyor. Ödem için tercih edilen ısırgan otu idrar söktürücü etkisi nedeniyle sıvı dengesini etkileyebiliyor, adaçayının ise yoğun ve uzun süreli tüketiminde sağlık uzmanına danışılması gerekiyor.
