Bolu'da 1953 yılında öğretmen Muhittin Fehmi Özgen ve öğrencileri tarafından oluşturulan 75 kutuluk tarihi bitki koleksiyonundan günümüze yalnızca 5 kutu ulaştı. İskoçya'da sergilenen koleksiyondan geriye kalan 5 kutudaki 600 örnek, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi'nde (BAİBÜ) korunuyor.
Koleksiyonun geçmişi ve kurtarılması nasıl oldu?
Bolu Kız Öğretmen Okulu'nun kurucu öğretmenlerinden Muhittin Fehmi Özgen, 1953 yılında başlattığı çalışmalarla Bolu'nun bitki, kayaç ve fosil örneklerini bir araya getirdi. Öğrencileriyle birlikte Bolu ve çevresinde arazi incelemeleri gerçekleştiren Özgen, topladığı böcek, kayaç, bitki ve fosil örnekleriyle bir koleksiyon oluşturdu. Oluşturulan koleksiyon, İskoçya'nın Edinburgh kentindeki dünyaca ünlü herbaryum merkezine gönderilerek sergilendi. Koleksiyonun günümüze ulaşan örnekleri, emekli tarih öğretmeni Mehmet Tunçkol tarafından kurtarılarak Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi herbaryumuna bağışlandı.
600 örnek kimin gözetiminde saklanıyor?
5 kutudaki 600 örnek, Prof. Dr. Nursel İkinci'nin gözetiminde korunuyor. Prof. Dr. İkinci, koleksiyonun 2006 yılında kendilerine ulaştığını aktardı. İkinci, "Burada gördüğünüz beş kutu, bunlar 1953 yılında başlayarak 1961-63 yıllarına kadar Bolu çevresinden toplanmış bitki örneklerinden oluşuyor. Burada ilginç olan üniversitelerde verilen eğitim kalitesinde bir koleksiyon oluşturulmuş olması" dedi. İkinci, koleksiyonun zamanında 75 kutu olarak yapıldığını ancak günümüze yalnızca 5 kutunun erişebildiğini belirtti. Bitki koleksiyonunun yanında böcek, fosil, kayaç ve değerli mineraller koleksiyonunun da bulunduğunu ancak bunların akıbetinin tam olarak bilinmediğini ifade etti.
Muhittin Fehmi Özgen koleksiyonu yeniden gördü mü?
Prof. Dr. İkinci, 1953 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nde ancak Ankara ve İstanbul'daki üniversitelerin kurumsal herbaryumları bulunduğunu hatırlatarak, bu koleksiyonun taşradaki Türkler tarafından kurulmuş ilk herbaryum gibi düşünülebileceğini söyledi. İkinci, eserlerin 2006 yılında ulaşmasının ardından Muhittin Fehmi Özgen'i bulma çalışmalarına giriştiklerini ve 2007 yılında Özgen'i üniversiteye davet ettiklerini aktardı. Örnekleri kendisine gösterdiklerinde Özgen'in çok duygulandığını ve "Beni tekrar dünyaya getirdiniz" dediğini belirten İkinci, Özgen'in bu örneklerin çöpe atıldığını düşündüğünü ve onları yaşatmış olmaktan büyük mutluluk duyduğunu aktardı.