Avrupa Uzay Ajansı'nın evrenin en büyük üç boyutlu haritasını oluşturmak amacıyla hayata geçirdiği Euclid misyonu, 13 Kasım 2026 tarihinde açıklanan ilk büyük veri akışında 900 milyondan fazla galaksi ve binlerce kütleçekimsel merceklenme adayı ortaya çıkardı. Edinburg Üniversitesi'nden Profesör Andy Taylor, Euclid projesinin yüksek çözünürlüğü büyük ölçekli gökyüzü taramalarıyla birleştiren teknolojik bir sıçrama olduğunu belirtti.
Euclid misyonunun ilk veri seti neleri kapsıyor?
Euclid misyonunun henüz haritalanacak toplam alanının yüzde 14'ünü kapsayan ilk veri seti; 900 milyondan fazla galaksinin yanı sıra dev karadeliklerle güçlendirilen 60 milyondan fazla olası kuasarı gözler önüne serdi. Görüntüler, insan gözünün tek başına inceleyemeyeceği kadar devasa bir veri hacmini beraberinde getiriyor. Edinburg Üniversitesi'nden Profesör Andy Taylor, projenin sunduğu çözünürlüğe dikkat çekti.
Kütleçekimsel merceklenme ve karanlık madde araştırması nasıl yürütülüyor?
Elde edilen veriler arasında, ön plandaki bir galaksinin kütlesi nedeniyle arkadaki uzak galaksinin ışığını bükmesiyle oluşan güçlü kütleçekimsel merceklenme olayları da yer alıyor. Albert Einstein'ın teorisini doğrulayan bu fenomen, ön plandaki kütleyi artıran karanlık maddenin etkisiyle güçleniyor. Uzmanlar, binlerce yeni merceklenme vakasını inceleyerek karanlık maddenin nasıl kümelendiğini ve ne tür özellikler taşıdığını anlamaya çalışıyor. Önümüzdeki yaz aylarında yayımlanması beklenen yeni veri setlerinin, zayıf kütleçekimsel merceklenme analizleriyle evrendeki karanlık madde dağılımını daha net ortaya koyması bekleniyor.
