Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Coşkun, 26 Eylül 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, tarım ilaçlarında bulunan kimyasalların meme kanseri riskini artırabileceğini bildirdi. Meme kanseri dünya genelinde en sık görülen kanser türü olarak bilinirken, özellikle 40 yaş altı kadınlarda vaka sayısı artış gösteriyor. Bu artışın yalnızca tarama yöntemleriyle açıklanamaması bilim insanlarını çevresel etkenlere yöneltiyor.
Tarım İlaçları Meme Kanseri Riskini Nasıl Artırıyor?
Silent Spring Enstitüsü tarafından yürütülen ve Environmental Health Perspectives dergisinde yayımlanan çalışma, tarım ilaçlarında kullanılan yüzlerce kimyasalın meme kanseri riskini artırabileceğini ortaya koydu. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Coşkun, çalışmanın baş yazarı Dr. Jennifer Kay'in dikkat çektiği noktayı vurgulayarak, insanların ürünün tamamına maruz kaldığını belirtti. Dr. Jennifer Kay ve ekibi, 2024 yılında yaptıkları önceki çalışmada, hayvanlarda meme tümörüne yol açtığı veya hormonları meme kanserini destekleyecek şekilde bozduğu belirlenen 900'den fazla kimyasalı listelemişti. Bu kimyasalların yarısından fazlası, hücrelerin meme kanseri gelişiminde rol oynayan östrojen veya progesteron hormonlarını daha fazla üretmesine neden oluyor.
Hangi Kimyasallar ve Veri Tabanları İncelendi?
Araştırmacılar, Ulusal Emisyon Envanteri, Toksik Madde Salım Envanteri ve NHANES gibi bir düzineden fazla ABD hükümet veri tabanını analiz ederek meme kanseriyle ilişkili kimyasallara maruziyetin başlıca kaynaklarını belirlemeye çalıştı. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Coşkun, sonuçların tarım ilaçlarının önemli bir maruziyet kaynağı olduğunu gösterdiğini aktardı. Tarım ilacı formülasyonlarında bulunan 485 kimyasaldan yalnızca yaklaşık üçte biri yani 145 kimyasal, ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından aktif madde olarak kayıtlı bulunuyor.
Sağlığı Korumak İçin Hangi Önlemler Alınmalı?
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Coşkun, bu bulgunun hem tarım ilaçlarındaki aktif maddelerin meme dokusu üzerindeki etkileri açısından yeterince test edilmediğini hem de inaktif veya yardımcı madde olarak sınıflandırılan yüzlerce başka kimyasalın denetime tabi olmadan kullanılabildiğini göz önüne serdiğini ifade etti. İnsanlar tarım ilaçlarına gıda, içme suyu, ev ve bahçede kullanılan böcek kovucular, haşere ilaçları, bit ve mantar tedavileri, dezenfektanlar ve bazı yapı malzemeleri üzerinden maruz kalabiliyor. Bulgular kesin bir neden-sonuç ilişkisi kanıtlamasa da düzenleyici kurumların ürünlerin tüm bileşenlerini değerlendirmesi gerektiğine işaret ediyor. Sağlığı korumak amacıyla evde kullanılan haşere ilaçları ve böcek kovucuların seçiminde dikkatli olunması, mümkün olduğunca doğal alternatiflerin tercih edilmesi ve etiket bilgilerinin dikkatle incelenmesi öneriliyor.
