Psikiyatri Uzmanı Dr. Talat Sarıkavak, 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü kapsamında 8 Ekim 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, iş ile yaşam sınırlarının silikleşmesi ve artan iş yükünün tükenmişlik sendromuna zemin hazırladığını belirtti. Günümüzde tükenmişliğin sıklıkla depresyonla karıştırıldığını ve gereksiz antidepresan kullanımına yol açabildiğini ifade eden Dr. Talat Sarıkavak, sendromun aile yaşamına ve yakın çevreye bulaşıcı bir hastalık gibi sıçrama potansiyeli taşıdığını vurguladı.
Tükenmişlik sendromu aile yaşamını nasıl etkiler?
Dr. Talat Sarıkavak, tükenmişlik sendromunun iş yerinden aile yaşamına sıçrama ve eşlerin veya çocukların psikolojisini bozma potansiyeli taşıdığını belirtti. Yapılan araştırmalar, stresini eve taşıyan kişilerin eşlerinde de benzer tükenmişlik ve performans düşüşleri görüldüğünü kanıtlıyor. Eve girmeden önce zihinsel bir bariyer oluşturmak, evde iş konuşmamak ve aile içi iletişimde işten psikolojik olarak kopabilmeyi başarmak hem bireyi hem de aile bütünlüğünü koruyor.
Tükenmişlik sendromuna karşı bireysel olarak ne yapılabilir?
Psikiyatri Uzmanı Dr. Talat Sarıkavak, tükenmişliğin fiziksel ve ruhsal boyutlara ulaşmasını önlemek amacıyla kişisel olarak uygulanabilecek 4 etkili yöntemi sıraladı. Bireylerin iş saatleri dışında farklı bir kimliğe bürünmesinin hayati önem taşıdığını belirten Dr. Talat Sarıkavak, düzenli yürüyüş, el sanatları, okuma grupları gibi hobilerin zihni yenilediğini ifade etti. Sivil toplum kuruluşlarında gönüllü sosyal sorumluluk faaliyetlerinde bulunmak, kişisel başarı ve işe yarama hissini onararak doğal bir psikolojik kalkan sağlıyor.
Dijital yorgunluk ve ekran maruziyeti tükenmişliği tetikler mi?
Modern çağın en sinsi tehlikelerinden biri olan dijital yorgunluk, yoğun ekran maruziyetiyle birlikte beynin sürekli alarm halinde kalmasına neden oluyor. Bu durum uyku hijyenini bozarak strese karşı bedeni koruyan melatonin hormonunun salgılanmasını baskılıyor. Sağlıklı kalmak için ekran maruziyetini özellikle akşam saatlerinde sınırlamak ve biyolojik uyku ritmini korumak, bedenin stres yükünü azaltmada kritik rol oynuyor.
Tükenmişlik tedavisinde psikoterapi neden önemlidir?
Farkındalık temelli stres azaltma uygulamaları, beynin korku ve stres tepkilerini azaltarak duygusal tükenmeyi kısa vadede hafifletiyor ve kişinin anda kalmasına yardımcı oluyor. Ancak kalıcı bir iyileşme sağlamak için psikoterapi yöntemlerinden yararlanılması gerekiyor. Psikoterapi, kişinin olayları felaketleştirme eğilimini, mükemmeliyetçiliğini ve sınır koymakta yaşadığı güçlükleri ele alarak uzun vadede daha sağlıklı başa çıkma becerileri ve psikolojik dayanıklılık geliştirmesine yardımcı oluyor.
